shadow

Muzeum Marii Grzegorzewskiej

Maria Grzegorzewska (18 IV 1888,  Wołucza k. Rawy Mazowieckiej - 7 V 1967, Warszawa); pedagog, teoretyk pedagogiki specjalnej. Po ukończeniu prywatnej pensji oraz Szkoły Pauliny Hewelke w Warszawie (1907) podjęła studia na Wydziale Przyrodniczym UJ. Od 1913 studiowała na międzynarodowym Fakultecie Pedagogicznym w Brukseli, a następnie na Sorbonie, gdzie w 1916 otrzymała tytuł doktora. W 1919 powróciła do kraju i całą swą działalność naukową skoncentrowała na pedagogice specjalnej.

Poniżej prezentujemy wybrane zdjęcia z Muzeum Marii Grzegorzewskiej, które znajduje się w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie przy ul.Szczęśliwickiej 40 (Budynek A).

Maria Grzegorzewska pracowała jako referent do spraw szkolnictwa specjalnego w MWRiOP, gdzie zajmowała się organizacją szkół specjalnych oraz kursów dla nauczycieli tego typu szkolnictwa. Należała do grona inicjatorów i założycieli Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej w Warszawie (1922), którego była dyrektorem niemal do końca życia. W 1930, przy współudziale W. Radwana, zorganizowała Państwowy Instytut Nauczycieli w Warszawie, którym kierowała do 1935. W okresie Drugiej Rzeczypospolitej brała udział w licznych zjazdach i kongresach, organizowanych w Polsce oraz w Europie. Uczestniczyła m. in. w IV Kongresie Międzynarodowej Ligi Nowego Wychowania w Locarno (1927), w II Zjeździe Nauczycieli Szkół Specjalnych (1934), w I Ogólnopolskim Kongresie Dziecka (1938). Po wybuchu II wojny światowej została sanitariuszką w szpitalach PCK. Od listopada 1939 do sierpnia 1944 pracowała jako pedagog w Szkole Specjalnej nr 177 w Warszawie. Brała także udział w konspiracyjnym kształceniu nauczycieli, wykładając w Instytucie Pedagogicznym, ZNP oraz w tajnej działalności oświatowej organizowanej przez Delegaturę Rządu Londyńskiego. Uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim. Po zakończeniu II wojny światowej brała czynny udział w redagowaniu Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej. W l. 1965-1960 kierowała pierwszą w Polsce Katedrą Pedagogiki Specjalnej na UW.

Maria Grzegorzewska współredagowała "Polskie Archiwum Psychologii" (1930-1934), "Szkołę Specjalną" i "Ruch Pedagogiczny". Była członkiem krajowych i zagranicznych organizacji i towarzystw m. in. Międzynarodowego Towarzystwa Pedagogiki Leczniczej.

Była członkiem krajowych i zagranicznych organizacji i towarzystw, m. in. Międzynarodowego Towarzystwa Pedagogiki Leczniczej, Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, Polskiego Związku Głuchych, Polskiego Związku Głuchoniemych.

W swojej twórczości naukowej nawiązywała do dorobku współczesnych jej przedstawicieli nauk o wychowaniu - do O. Decroly'ego, E. Clapared'a, J. W. Dawida, S. Szumana i innych.  Zajmowała się głównie badaniami z zakresu pedagogiki specjalnej edukacji nauczycielskiej i teorii wychowania estetycznego.
Inny obszar penetracji badawczej Marii Grzegorzewskiej stanowiła problematyka edukacji nauczycielskiej. W tej  dziedzinie opracowała założenia teoretyczne do pełnej charakterystyki osobowości nauczyciela, w której podkreślała głównie kwestię kształtowania się stosunku wychowawczego między nauczycielem a uczniem. Za najważniejszą cechę osobowości nauczyciela uznawała miłość do dzieci.

Zajmowała się również teorią wychowania estetycznego. Uważała bowiem, iż sztuka i kształtowanie sfery emocjonalnej wychowanków odgrywają bardzo ważną rolę w procesie edukacji dzieci i młodzieży. Zainteresowania badawcze Marii Grzegorzewskiej dotyczyły m.in. struktury psychicznej czytania wzrokowego i dotykowego, terapii w zakładach leczniczych oraz resocjalizacji.